Đăng trả lời 
 
Đánh giá chủ đề:
  • 1 Phiếu - 5 Trung bình
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Xuân Quỳnh - Thơ và đời
17-11-2008, 09:29 PM (Chỉnh sửa lần cuối: 08-03-2010 05:25 PM bởi dainganxanh.)
Bài viết: #1
Xuân Quỳnh - Thơ và đời
"Chất thơ trữ tình của của Xuân Quỳnh đan quyện cái đắm đuối của cảm xúc trẻ trung vừa đồng thời là niềm lo âu hạnh phúc của người đã qua trải nghiệm, đem đến cho người đọc niềm cảm chân thành, sự lôi cuốn lãng mạn, nóng hổi tình đời, tình người."

Nhà thơ Xuân Quỳnh xuất thân trong một gia đình công chức nghèo, sớm mồ côi mẹ, ở với bà nội từ nhỏ cho đến khi trưởng thành. Tháng 2/1955, Xuân Quỳnh được tuyển vào đoàn văn công Trung ương nhân dân. Là diễn viên múa xuất sắc, được đào tạo bài bản, đã nhiều lần, Xuân quỳnh được chọn đi biểu diễn ở nước ngoài và dự đại hội sinh viên thế giới năm 1959 tại Viên, Thủ đô nước Áo. Sau khi có một số bài thơ xuất hiện trên các báo, Xuân Quỳnh được cử học trường Bồi dưỡng những người viết văn trẻ khoá I (1962 -1964) của Hội Nhà văn Việt Nam.
Từ sau năm 1964 đến trước năm 1978, Xuân Quỳnh làm biên tập viên tuần báo Văn nghệ và trở thành hội viên Hội Nhà Văn Việt Nam vào năm 1967, Uỷ viên ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam Khoá III.
Từ năm 1978 nhà thơ Xuân Quỳnh là cán bộ biên tập của Nhà xuất bản Tác phẩm mới. Các tác phẩm đã xuất bản: Tơ tằm – Chồi biếc, Hoa dọc chiến hào (in chung) Gió lào - cát trắng (1974), Lời ru trên mặt đất (1978) Sân ga chiều em đi (1984), Tự hát (1984), Bến tàu trong phố (tập truyện thơ thiếu nhi -1985) .
Vào những năm đầu 80, Xuân Quỳnh viết nhiều tác phẩm văn học thiếu nhi: Mùa xuân trên cánh đồng (1981 truyện thiếu nhi), Bầu trời trong quả trứng, Cây trong phố – chờ trăng (thơ thiếu nhi, in chung-1982), Truyện Lưu – Nguyễn, Vẫn có ông trăng khác (truyện thiếu nhi -1986).
Sau ngày mất, rất nhiều tác phẩm của Xuân Quỳnh được tái – xuất bản: thơ Hoa cỏ may (1989), Thơ Xuân Quỳnh 1992, Thơ tình Xuân quỳnh – Lưu Quang Vũ (1994), Tuyển tập truyện thiếu nhi (1995)... Các tác phẩm được giải thưởng: Hoa cỏ may - giải thưởng về thơ của Hội Nhà Văn Việt Nam năm 1990, Bầu trời trong quả trứng - giải thưởng Văn học thiếu nhi của Hội Nhà Văn Việt Nam năm 1982-1983.
Năm 2001 nhà thơ Xuân Quỳnh được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho các tác phẩm: Gió lào cát trăng (1974), Hoa cỏ may (1989), Tự hát (1984). Suy nghĩ về nghề văn, Xuân Quỳnh bộc bạch: “Vì thích thú nên làm văn học và cảm thấy như mình được sống thêm một cuộc đời khác nữa. Khi mới vào nghề bị xô đẩy, khinh rẻ nên tôi quyết phải sống. Mà sống tức là phải viết. Nói được niềm vui nỗi khổ của chính mình, tôi cảm thấy có cái sung sướng không mấy ai có! Như người khác không yêu, mà mình được yêu. Như người khác chỉ biết im lặng mà mình biết nói, và nói lên được thành tiếng”. Sóng, Thuyền và biển là những bài thơ tiêu biểu của Xuân Quỳnh.
Tuy không sinh ra và lớn lên từ quê biển, nhưng cảm xúc về “biển”, về “sóng”, về “thuyền” của Xuân Quỳnh thấm đẫm chất triêt lý nhân gian của người xứ biển, quyện lẫn chất trữ tình đậm chất nhân văn của thời đại. Chất thơ trữ tình của của Xuân Quỳnh đan quyện cái đắm đuối của cảm xúc trẻ trung vừa đồng thời là niềm lo âu hạnh phúc của người đã qua trải nghiệm, đem đến cho người đọc niềm cảm chân thành, sự lôi cuốn lãng mạn, nóng hổi tình đời, tình người.


- Hãy xem Nội quy trước khi viết bài.
- Hãy gọi điện thông báo khi phát hiện diễn đàn có bài viết xấu: 06513 500 858
Tham quan website của thành viên này Tìm tất cả bài viết của thành viên này
Like bài viết Trích dẫn bài này trong bài trả lời
17-11-2008, 10:38 PM (Chỉnh sửa lần cuối: 08-03-2010 05:45 PM bởi dainganxanh.)
Bài viết: #2
20 năm trước, vụ tai nạn trên đường 5 làm chấn động làng văn nghệ VN, làm ngơ ngác những người yêu cặp vợ chồng tài hoa bạc mệnh. Khi nỗi đau dần nguôi, khi vượt qua sự bàng hoàng, bạn bè thân thiết của họ tự an ủi: tạo hóa đã dựng nên một huyền thoại về những con người tài năng. Xuân Quỳnh và chồng là Lưu Quang Vũ đã đi hết những đường biên của một đời nghệ sĩ, cả hạnh phúc lẫn đắng cay. Xuân Quỳnh là một tài năng thơ có giọng điệu, gương mặt riêng. Trong cuộc sống đời thường, Xuân Quỳnh rất biết trân trọng hiện tại, biết cách tận hưởng hạnh phúc, sống say mê với thời của mình. Cuộc hôn nhân của Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ là cái duyên tất yếu của hai tài năng. Chị đã có những giây phút thăng hoa trong tình yêu nhưng cũng có những lúc phải đóng vai của một người hạnh phúc. Phải chăng đó là một tình yêu, mà ngoài tạo hóa, không ai tạo ra nổi. Ngày 27/8/1988, Xuân Quỳnh cùng chồng và con trai của họ - bé Quỳnh Thơ và gia đình họa sĩ Doãn Châu xuống làm việc với Đoàn kịch Hải Phòng. Trong chuyến đi này, họ tranh thủ nghỉ ngơi, tắm biển tại Đồ Sơn. Chiều 29/8, trên chuyến xe trở về, khi vừa qua cầu Phú Lương (Hải Dương) thì chiếc xe chở họ gặp tai nạn. Linh cữu của Vũ, Quỳnh và bé Thơ sau đó được quàn ở Trụ sở Hội Văn nghệ, 51 Trần Hưng Đạo. Không ai có thể cầm được nước mắt khi chứng kiến 3 cỗ quan tài đặt song song với nhau, 2 cái lớn, 1 cái bé - bi kịch ập đến quá khủng khiếp và đường đột. Cùng với sự mất mát này, giới văn nghệ lúc đó còn rất hoang mang trước những tin đồn về cái chết của họ. Quả thực, làng văn đã có những ngày ảm đạm.
[Hình: aquynh.jpga.jpg]
Chân dung nhà thơ Xuân Quỳnh
(Tổng hợp từ Internet)


Những bài thơ của Xuân Quỳnh đã phổ nhạc:

1. Thư tình cuối mùa thu.




2. Thuyền và biển:




3. Mẹ của anh




...


- Hãy xem Nội quy trước khi viết bài.
- Hãy gọi điện thông báo khi phát hiện diễn đàn có bài viết xấu: 06513 500 858
Tham quan website của thành viên này Tìm tất cả bài viết của thành viên này
Like bài viết Trích dẫn bài này trong bài trả lời
21-11-2008, 11:51 PM (Chỉnh sửa lần cuối: 08-03-2010 05:17 PM bởi dainganxanh.)
Bài viết: #3
Lưu Quang Vũ-Xuân Quỳnh: "Tay trong tay tôi đã bên người"
Số phận nghiệt ngã đã không cho Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh kịp sống hết những năm tháng ngắn ngủi của đời mình. Anh chị mất đi vào lúc sức sáng tạo dồi dào, tài năng đang độ chín.

[Hình: Kyniem.jpg]

Sự ra đi đột ngột của hai người cùng con trai Lưu Quỳnh Thơ đã gây một chấn động mạnh, đau đớn, xót xa, nhập nhòa màu hư vô của ám ảnh định mệnh.

Cuộc đời, sự nghiệp và tình yêu của hai người đã trở thành một “hiện tượng” trong giới văn nghệ, được bạn bè, đồng nghiệp, những người hâm mộ thơ ca và sân khấu rất quan tâm. Trước khi có nhau, Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ đã trải qua rất nhiều gian truân, lận đận. Hai người quen biết nhau đã từ lâu. Anh chị ở cùng trong một khu nhà tập thể dành cho văn nghệ sĩ.

Họ là những người bạn thơ cùng thế hệ. Cả hai cùng có nỗi bất hạnh của gia đình đổ vỡ, cùng đã từng trải qua những cuộc tình không may mắn. Năm 1973, họ đến với nhau. Đó là thời điểm khó khăn, lận đận nhất của cả hai người. Họ rời gia đình cũ ra đi với hai bàn tay trắng. Cả hai đều mang trong lòng những nỗi đau, những cuộc khủng hoảng lớn trong tâm hồn.

Dẫu vậy, anh chị vẫn quyết tâm sống với nhau, vẫn hết lòng và tin tưởng vào tình yêu của mình. Lưu Quang Vũ viết thư báo tin cho người em trai thứ hai đang học ở Liên Xô:“Anh đã quyết định lấy chị Xuân Quỳnh. Chị Quỳnh là người tốt và hiểu anh. Mong và tin rằng sẽ đem lại hạnh phúc cho nhau và sẽ làm được nhiều việc có ích cho đời…”.

Quả đúng như vậy. Những năm chung sống, anh chị đã có ảnh hưởng rất lớn với nhau trong đời sống hàng ngày cũng như trong sáng tác. Hai người đã yêu nhau và nương tựa vào nhau để gây dựng tổ ấm và lao động cật lực. Cuộc sống của họ tuy ngắn ngủi nhưng cả hai đều đã sống và làm việc hết mình, đã có những đóng góp không nhỏ cho đời sống văn học nước nhà.

Khối lượng kịch bản đồ sộ của Lưu Quang Vũ khiến nhiều người kinh ngạc. Trong khoảng thời gian gần 10 năm, anh đã sáng tác được hơn 50 vở kịch, được đánh giá là “nhà viết kịch xuất sắc của thời kỳ hiện đại”. Kỳ hội diễn sân khấu năm 1985, Lưu Quang Vũ có 8 vở tham gia thì 6 vở được Huy chương vàng, 2 vở được Huy chương bạc. Anh được gọi là “Cây bút vàng của sân khấu”. Bên cạnh đó còn là thơ, là truyện ngắn và hàng trăm bài báo lớn nhỏ khác.

Khi đến với Lưu Quang Vũ dù đã là một nhà thơ nổi tiếng, được nhiều người yêu mến, Xuân Quỳnh vẫn sẵn sàng chấp nhận mọi sự hy sinh để vun đắp cho sự nghiệp của chồng:

Anh thân yêu, người vĩ đại của em
Anh là mặt trời em chỉ là hạt muối
Một chút mặn giữa đại dương vời vợi.

Chị đã nhận ra tài năng của anh không phải vào lúc chói sáng mà là lúc đang khó khăn nhất. Nhận ra vẻ đẹp của tâm hồn anh vào lúc đang có nhiều đổ vỡ nhất. Chỉ có sự thông minh, sắc sảo và một tình yêu rộng lớn mới có thể hiểu và làm được như thế. Anh đã viết về chị:

Dù sao cuộc đời đã giành em lại cho anh
Điều mong ước đầu tiên, điều ở lại sau cùng
Chúng ta đã đi bên nhau trên mặt đất
Dẫu chỉ riêng điều đó là có thật
Đủ cho anh mãi mãi biết ơn đời.

Cuộc sống chung với Xuân Quỳnh đã cho Lưu Quang Vũ một nguồn năng lượng mới. Anh vừa có trong tay một tình yêu lý tưởng, lại vừa có một hạnh phúc đời thường:

Khi tàu đông anh lỡ chuyến đi dài
Chỉ một người ở lại với anh thôi
Lúc anh vắng người ấy thường thức đợi
Khi anh khổ chỉ riêng người ấy tới
Anh yên lòng bên lửa ấm yêu thương

Khi cằn cỗi thấy tháng ngày mệt mỏi
Em là sớm mai là tuổi trẻ của anh
Khi những điều giả dối vây quanh
Bàn tay ấy chở che và gìn giữ

Biết ơn em, em từ miền gió cát
Về với anh bông cúc nhỏ hoa vàng.

Xuân Quỳnh cũng làm việc với năng xuất không kém. Các tập thơ của chị nối nhau ra đời: Tự hát, Lời ru trên mặt đất, Sân ga chiều em đi, Hoa cỏ may... và hàng loạt tập thơ, truyện dành cho thiếu nhi. Tôi chưa thấy một người phụ nữ nào lại hội đủ những yếu tố đang quý như chị: xinh đẹp, tài năng, thông minh, yêu đến quên cả bản thân mình. Ở con người chị mọi thứ tình cảm đều được đẩy đến tận cùng. Trong một bức thư gửi Lưu Quang Vũ khi Xuân Quỳnh đang đi Liên Xô có đoạn:

“Anh bận nhiều vất vả. Em nghĩ mà thương anh lắm. Cả đời em, em chỉ muốn cố gắng sao cho anh đỡ nhọc nhằn. Lắm lúc em thấy em không xứng đáng với anh không phải về tình yêu mà về trí tuệ.
Em cảm thấy em già rồi, già về thể chất đã đành nhưng lại còn già về sự yên phận của người đàn bà, về những sự nhỏ nhen tầm thường của đời sống…
Tất cả trong anh là cái gì đó đang vươn lên, đang nổi dậy.
Tất cả trong anh là sự bắt đầu mà con đường của anh thì còn xa tít tắp.
Con người anh như cây đàn, vừa tiếp nhận những luồng gió của cuộc sống vừa trả lại cho cuộc sống biết bao nhiêu âm thanh. Em, em cảm thấy em khô cằn và bất lực.
Em buồn lắm. Em thành thật nói với anh điều đó. Em vẫn cảm thấy hết. Vậy cho nên lúc nào em cũng thấy tình yêu của chúng ta mong manh. Em không thể hình dung không có anh em sẽ sống như thế nào…
Đôi khi em nghĩ quẩn là “có khi em phải bỏ anh đi để em khỏi phải mang nỗi tủi nhục là không xứng với anh”.
Nhưng em không có can đảm. Em yêu anh và em đã nhập cuộc đời em vào cuộc đời anh, bây giờ đối với em đó chỉ là một cuộc đời thôi, cắt đi làm sao nổi”.
Ai cũng nói thơ Xuân Quỳnh ngày một hay hơn. Có một nghịch lý trong thơ chị. Đó là càng hạnh phúc thì lại càng lo âu khắc khoải. Và càng lo âu khắc khoải thì lại càng đắm say, da diết. Thơ của chị ngày càng ám ảnh, nung đốt lòng người:

Em lo âu trước xa tắp đường mình
Trái tim đập những điều không thể nói
Trái tim đập cồn cào cơn đói
Ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn…

Tìm tất cả bài viết của thành viên này
Like bài viết Trích dẫn bài này trong bài trả lời
21-11-2008, 11:54 PM (Chỉnh sửa lần cuối: 08-03-2010 05:14 PM bởi dainganxanh.)
Bài viết: #4
RE: Xuân Quỳnh - Thơ và đời
Năm cuối đời, Xuân Quỳnh bị đau tim nặng. Người đã từng nhiều lần đem trái tim mình ra để đánh đổi những câu thơ, bây giờ lại bị chính căn bệnh này hành hạ. Một nhà thơ Nga đã từng viết: Ôi những người cực tốt – trái tim thường hay đau. Tháng 3-1988, Xuân Quỳnh được mời làm giám khảo cho Liên hoan phim ở Đà Nẵng, sau đó chị tranh thủ vào thăm chị gái Đông Mai ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Về Hà Nội, sức khoẻ chị giảm sút nhiều. Mỗi khi lên căn phòng riêng trên tầng ba, chị phải dừng lại để nghỉ và thở dốc. Mọi người trong gia đình giục mãi chị mới chịu đi khám bệnh. Bác sĩ yêu cầu phải nằm viện ngay. Đó là những ngày chị rất buồn và nặng nề. Trái tim chị vừa có nỗi đau bệnh lý vừa có nỗi đau tâm lý. Nhìn chị thật khác lạ trong bộ quần áo bệnh nhân. Nụ cười tươi tắn thường che hết mọi buồn lo, giờ đây cũng trở nên nhợt nhạt. Nỗi ám ảnh lớn nhất với chị lúc này là cảm thấy mình trở nên vô dụng. Cảm giác cô đơn đè nặng. Trong tâm trạng ấy, chị viết bài Thời gian trắng với những câu thơ thành thật đến nhói lòng:

Trái tim buồn sau lần áo mỏng
Từng đập vì anh vì những trang thơ
Trái tim nay mỗi phút mỗi giờ
Chỉ có đập cho mình em đau đớn.

Trước đây, chúng ta đã từng biết màu thời gian tím ngắt trong thơ Đoàn Phú Tứ, và bây giờ lại biết đến thời gian trắng buốt lạnh trong thơ Xuân Quỳnh. Nhìn gương mặt tái xanh với nhịp thở nặng nề, đôi mắt đen ngấn nước, tôi cảm thấy trạng thái quá sức mà con tim chị đang phải gánh chịu. Nó luôn phải chới với vươn về cái đích rất khó nắm bắt, phải vật lộn với cuộc sống, với số phận, với tình yêu hạnh phúc.

Người phụ nữ nhạy cảm và thông minh như chị luôn ý thức rõ những gì sẽ đến. Chị khắc khoải và đau buồn trong sự cảm nhận về những linh cảm mơ hồ nào đó. Không gian, thời gian trong bệnh viện như một cõi lưu đày, cắt đứt chị với thế giới bên ngoài, với những gì thân thuộc nhất của đời mình:

Quá khứ em không chỉ ngày xưa
Mà ngay cả hôm nay thành quá khứ
Quá khứ của em ngoài cánh cửa
Gương mặt anh gương mặt các con yêu…
Muốn gánh đỡ cho em phần mệt nhọc
Tới thăm em rồi anh lại ra đi
Đôi mắt lo âu, lời âu yếm sẻ chia
Lúc anh đến anh đi thành quá khứ.

Thời gian này, Lưu Quang Vũ cực kỳ bận rộn. Một mình anh gánh trên vai kịch mục của hàng chục đoàn nghệ thuật trong cả nước. Anh tất bật vào Nam ra Bắc, lại cộng thêm nỗi lo về sức khoẻ của vợ. Mỗi khi phải đi xa Hà Nội, anh lại nhắn tôi về ở nhà để được yên tâm hơn. Anh nhờ bạn bè tìm bác sĩ giỏi, kiếm những loại thuốc tốt nhất để chữa bệnh cho vợ.

Bài thơ cuối cùng của anh được viết trong cuốn sổ công tác ghi chép dày đặc những công việc. Bài thơ có đầu đề rất giản dị: Thư viết cho Quỳnh trên máy bay. Anh đã gửi vào đấy biết bao nỗi niềm, sự cảm thông chia sẻ, tình yêu thương, ân nghĩa sâu nặng và cả những lời “tự thú” thật chân thành:

Có phải vì 15 năm yêu anh
Trái tim em đã mệt?
Cô gái bướng bỉnh
Cô gái hay cười ngày xưa
Mẹ của các con anh
Một tháng nay nằm viện
Thương trái tim nhiều vất vả lo buồn
Trái tim lỡ yêu người phiêu bạt
Luôn mắc nợ những chuyến đi,
những giấc mơ điên rồ,
những ngọn lửa không có thật
Vẫn là gã trai nông nổi của em
Người chồng đoảng của em
15 mùa hè chói lọi, 15 mùa đông dài
Người yêu ơi
Có nhịp tim nào buồn khổ vì anh?…
Vở kịch lớn, bài thơ hay nhất
Dành cho em, chưa kịp viết tặng em
Trái tim hãy vì anh mà khoẻ mạnh
Trái tim của mùa hè, tổ ấm chở che anh…

Mối tình của anh chị kéo dài được 15 năm. Họ đã cùng nhau ra đi trong một chuyến xe định mệnh. Dường như cả hai đều đã linh cảm về điều ấy. Xuân Quỳnh viết:

Tay trong tay tôi đã bên người
Tôi chẳng nói điều chi về vĩnh viễn.

Và Lưu Quang Vũ:

Phút cuối cùng tay vẫn ở trong tay
Ta đã có những ngày vui sướng nhất
Đã uống cả men nồng và rượu chát
Đã đi qua cùng tận của con đường
Sau vô biên dẫu chỉ có vô biên
Buồm đã tới và lúa đồng đã gặt.

Cũng kỳ lạ thay, trái tim của hai người sẽ không phải chịu cảnh cô đơn. Sau 15 năm gắn bó, bây giờ anh chị lại tiếp tục bên nhau, vĩnh viễn bên nhau cùng tình yêu bất tử của mình.

Theo PGS.TS Lưu Khánh Thơ
Tìm tất cả bài viết của thành viên này
Like bài viết Trích dẫn bài này trong bài trả lời
08-03-2010, 05:10 PM (Chỉnh sửa lần cuối: 08-03-2010 05:49 PM bởi dainganxanh.)
Bài viết: #5
Đừng để mẹ tôi nói về Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ!
Tôi xin đề nghị các đồng nghiệp của tôi: Không nên để mẹ tôi nói về Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ, bởi vì không thể có người phụ nữ nào đủ cao thượng lại có thể ca ngợi tình yêu của người chồng cũ với một người phụ nữ khác.


[Hình: images300457_1.jpg]
Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ

Anh đã từng nói thời nhỏ, anh sống với má Quỳnh nhiều hơn cả mẹ Uyên? Vì sao thế?

Bố mẹ tôi chia tay năm tôi lên 2 tuổi, tòa xử tôi ở với mẹ, và bố tôi tất nhiên phải có trách nhiệm với tôi. Hồi bé, bà nội tôi ở cùng một khu tập thể, cùng tầng, tôi nhớ là cứ chạy lên chạy xuống, không ở với ai nhiều hơn, tôi hay lên với bà nội, vì còn có các cô các chú.

Năm tôi học cấp 1, tôi theo mẹ sang ở nhà mới, hình như vào đầu năm 1976, nhưng tôi vẫn sang bà, sang bố má luôn, vì Khu tập thể 96 Phố Huế vẫn là nơi tôi sinh ra và lớn lên, và ở nơi mới, mẹ tôi cũng đâu phải chỉ sống 1 mình, bà cũng đã có 1 gia đình mới. Khi đã lớn học cấp 2 (1980), tôi sang ở hẳn với bố, cho đến khi bố má mất đi, tính cụ thể về thời gian vật chất, tôi ở với bố và má Quỳnh nhiều hơn.

Má Quỳnh đã chăm sóc cho anh như thế nào?

Sự chăm sóc của má Quỳnh kể ra thì cũng như bao người mẹ khác nhưng cao hơn đó là tình cảm của người mẹ dành cho con riêng của chồng, như trong câu thơ má tôi đã từng viết: ”Con làm bằng yêu thương/ Của cha và của mẹ / Của bà và của ông/ Của má nữa - biết không/ Con làm bằng tất cả” (Cắt nghĩa tặng Lưu Minh Vũ - Chùm thơ xuân cho 3 con nhỏ).

Tôi chỉ xin kể 1 kỷ niệm mà bất cứ người con nào cũng thèm muốn ở người mẹ thứ hai của mình: Má nhổ răng cho tôi, ngày đó làm gì có đi bác sĩ như bây giờ, má pha sẵn nước muối, để một ít bông, nhổ răng bao giờ cũng sợ, nhưng má bảo không sao đâu, má chỉ xem nó lung lay thế nào thôi, trên gác có cái gì kìa, tôi ngẩng lên nhìn, thế là xong..., tôi nhớ là từ bé tôi chưa phải đến nha sĩ bao giờ, má tự nhổ những cái răng sữa của tôi. Rồi chuyện cắt tóc cho tôi đến việc họp phụ huynh, chuyện đưa tôi đi bệnh viện, chuyện vá quần vá áo, bình thường đối với người mẹ, nhưng cao cả hơn vì đó là tình cảm cho một đứa trẻ do một người khác sinh ra với chồng của mình.

Khi nhìn thấy sự chăm chút của Xuân Quỳnh dành cho anh, mẹ anh – DV Tố Uyên có biểu hiện gì?

Tôi còn nhỏ nên chỉ vô tư đón nhận sự chăm sóc của mọi người dành cho mình mà không có sự quan sát kiểu soi mói như vậy.

Kỉ niệm nào về má Quỳnh khiến anh nhớ nhất?

Có rất nhiều, hàng chục năm nay cứ lăn đi lăn lại trong đầu tôi, những hình ảnh về má. Có lẽ đây là 1 kỷ niệm, mà tôi cũng chưa kể với ai: năm lên 9 tuổi (1979), tôi bị mổ ruột thừa ở Bệnh viện Việt - Đức.

Mổ xong lần thứ nhất bị nhiễm trùng nên lại phải mổ lần thứ hai. Tôi bị tiêm kháng sinh, đau lắm, mà hồi đó chỉ tiêm vào đùi thôi, ngày 2 lần, vết tiêm lúc nào cũng bị sưng lên như cái chén. Má Quỳnh lần nào tiêm xong cũng lấy nước nóng chườm cho tôi đỡ đau, nước nguội lại thay, và má là người đã ở bên tôi trong suốt 1 tháng nằm viện.

Anh thấy tình cảm của bố Lưu Quang Vũ dành cho má Quỳnh thế nào?

Còn nhỏ nên tôi không để ý tình cảm của 2 người, nhưng khi biết nhận thức và suy nghĩ tôi biết họ sinh ra là để cho nhau, cùng nhau vượt qua những năm tháng gian nan lận đận nhất, tôi nhớ mãi hình ảnh bố tôi viết trên cái bàn thấp, còn má thì đặt giấy lên chân mà viết. Tôi nhớ cả hình ảnh má tôi xin được ruột bút bi, dùng giấy quấn lại làm quản bút để 2 người viết.

Mẹ Tố Uyên có lần kể: Xuân Quỳnh vứt quần áo Minh Vũ đi vì Minh Vũ nhỏ, chơi và bày đồ lung tung khắp nhà Xuân Quỳnh. Thực hư chuyện đó như thế nào?

Chắc chắn là không có chuyện đó, và đây là lần đầu tiên tôi nghe một chuyện mà không bao giờ tôi nghĩ là có như vậy.

Một người là diễn viên tài sắc, người vợ đầu tiên của Lưu Quang Vũ, một người là nhà thơ nổi tiếng và cũng là bạn đồng hành, đồng chí hướng với bố. Theo anh, ai có ảnh hưởng nhiều hơn tới cuộc sống và sự nghiệp của bố Lưu Quang Vũ? Tình cảm Lưu Quang Vũ dành cho ai nhiều hơn?

Dễ để nhìn thấy câu trả lời trong những gì bố tôi đã để lại.

Trước tiên về sự so sánh tình cảm dành cho ai nhiều hơn thì không thể. Hai người lần lượt là 2 người mà bố tôi yêu thương và chung sống.

Thật đẹp mối tình đầu của bố tôi và mẹ, ông đã từ bỏ tất cả để đến với mẹ tôi, để được làm người chồng của mẹ tôi, nhưng rồi hoàn cảnh và theo tôi tính cách, cách cảm nhận cuộc sống của 2 người không thể sống chung với nhau được. Tôi có thể thấy phần nào mẹ tôi trong những nhân vật truyện ngắn của bố tôi sau này, truyện Hoa Xuyến Chi, Mùa hè đang đến.

Chia tay, chính trong thời gian ấy mà bố đã có những vần thơ ”ngời ngợi sáng, thứ ánh sáng không quá chói chang mà thánh thiện, trong lành chỉ có ở ngọc trai được ngậm bằng những nỗi đau lắng lại tự nhiên sau bao con sóng vật vã của biển Đời” (Thơ tình Lưu Quang Vũ - Nhà phê bình văn học Nguyễn Thị MinhThái). Thật buồn khi người con trai phải nói lên điều này: Chính sự chia tay đó, trong thời gian mà tâm hồn bố tôi như “một tấm gương chẳng biết soi gì” ấy lại mang đến cho gia tài thơ của ông những bài thơ trác tuyệt nhất.

Còn sự ảnh hưởng của má Quỳnh đến sự nghiệp sáng tác của bố tôi thì đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, sách chuyên luận và nhiều bài báo đề cập và lý giải về vấn đề này. Theo tôi, để tìm được viên ngọc trong đá, thì má tôi phải có tình yêu và đức hy sinh lớn lao mà không ai có thể làm hoen ố được.

Có gì khác biệt trong cuộc sống của bố khi sống cùng với mẹ Uyên và khi sống cùng mà Quỳnh không?

Thật khó trả lời, bởi vì khi bố mẹ còn ở với nhau thì tôi quá nhỏ, thời gian lại không dài. Lúc đó bố tôi cũng ít làm thơ, chỉ khi chia tay và sống với những năm tháng ”viển vông, cay đắng u buồn” thì bố mới sáng tác nhiều hơn. Và khi sống với má, thì bố đã sống và cống hiến đủ đầy trên nhiều lĩnh vực.

Khi nghe tin Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh và Mí gặp tai nạn, anh và mẹ Tố Uyên đã phản ứng như thế nào?

Thật khó để bạn hiểu hết được cảm giác của người vừa cùng 1 lúc mất 3 người thân. Còn mẹ Tố Uyên lúc đó tôi không biết, vì tôi không ở cạnh bà.

Ngày đưa tang họ, mẹ Tố Uyên có tới không?

Mẹ tôi có tới, và để trở, đeo tang. Tôi nhớ, khi ấy, cả nhà còn giấu bà nội tôi về cái chết oan nghiệt. Sau này khi xem ảnh đám tang và nghe kể, bà nội tôi giận lắm khi biết mẹ tôi dám đeo tang, bà nói đại ý rằng: Bố tôi đã li dị với mẹ tôi rồi. Tức là bố tôi chỉ có 1 người vợ duy nhất, ai cho phép người vợ đã li dị đeo tang. Cả nhà tôi phải can và giải thích với bà, nghĩa tử là nghĩa tận, lúc đó tang gia bối rối chẳng ai còn nghĩ được gì cả.

Thường thì con cái sẽ luôn đứng về phía mẹ. Nhưng những phóng viên đã từng phỏng vấn, tiếp xúc với anh nói rằng họ có cảm giác tình cảm anh dành cho Xuân Quỳnh nhiều hơn mẹ mình? Điều đó đúng hay sai? Tại sao? Điều gì ở Xuân Quỳnh đã chinh phục trái tim anh?

Tôi có hai người mẹ và tôi ơn cả 2 người. Tình cảm biểu hiện có thể khác nhau nhưng nói chuyện so sánh hơn kém ở đây tôi thấy không cần thiết và có phần bất nhẫn .

Gần đây, Tố Uyên có trả lời phỏng vấn, trong đó đề cập đến việc Lưu Quang Vũ không yêu Xuân Quỳnh, sống với Xuân Quỳnh vì nghĩa nhiều hơn vì tình. Anh đã rất bức xúc với thông tin đó? Như vậy có nghĩa là Tố Uyên đã nói sai sự thật?

Giờ mới chính là điều cần bàn tới. Chưa đề cập đến việc ai đúng ai sai, trước tiên, tôi muốn nói với người đã đưa ra câu hỏi phỏng vấn và với Ban Biên tập tờ báo đó rằng: Khi quý vị nhận được một câu trả lời như vậy mà chưa kiểm chứng, chưa xác định mức độ chính xác, chưa nhận thức được hậu quả mà câu nói đó mang lại, mà đã vội vã đưa lên mặt báo, tức là quý vị đã xúc phạm đến những người đã khuất, đáng trách hơn đó lại là những người mà cống hiến của họ đã được nhân dân và nhà nước công nhận. Bởi vì, những câu trả lời trong bài phỏng vấn có rất nhiều chi tiết và hoàn cảnh không có thực. Người chết thì không nói được, chỉ có những gì họ để lại và tình cảm của những người còn sống dành cho họ thôi.

Bố tôi - nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ và má tôi - nhà thơ Xuân Quỳnh đã yêu nhau, đã cháy hết mình cho nhau. Điều đó thể hiện quá rõ trong cuộc đời cũng như trong những vần thơ của cả hai người. Nếu không có tình yêu rất sâu sắc dành cho nhau thì họ không thể để lại cho chúng ta những trang viết đầy tình cảm như thế được.

Theo tôi: tình yêu của 2 người là hình mẫu, là lý tưởng cho những người biết yêu nhau, biết vì nhau và cùng nhau làm nên một sự nghiệp văn chương lớn lao. Những đồng nghiệp đã cho đăng tải bài phỏng vấn, các bạn chắc ít nhất cũng đã từng có một lần đọc những bài thơ Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ viết cho nhau, lẽ ra các bạn phải thấy đó là những lời sai sự thật chứ ?!

Nghệ sĩ Tố Uyên có nói Xuân Quỳnh chính là người thứ 3 khiến tình cảm của bố mẹ anh rạn vỡ. Theo anh, đó có phải là nguyên nhân?

Nói như vậy là tủi hổ đến vong linh người đã khuất. Tôi khẳng định không phải. Bố mẹ tôi ly dị có sự đồng ý của pháp luật – Tòa án - khi tôi chưa đầy 2 tuổi. Sau khi chia tay, hai người có cuộc sống riêng. Bố tôi lấy má tôi vào năm 1974. Mẹ tôi và má tôi là 2 giai đoạn hoàn toàn tách rời trong cuộc đời ngắn ngủi của bố tôi.

Kết hôn với Xuân Quỳnh, một người phụ nữ hơn tuổi, bố anh đã bao giờ ân hận hay cảm nhận sự cách biệt trong suy nghĩ và lối sống?

Câu này tôi xin phép không trả lời. Cũng giống như nhiều câu hỏi trong bài phỏng vấn ở tập san tôi đã nhắc tới ở trên, tôi tự nhủ không nên đọc nó, coi như nó chưa bao giờ có. Bây giờ tôi xin phép được nói vài lời cuối:

Sự thật cần phải được tôn trọng. Với tất cả tinh thần xây dựng, hợp tác, trên cả tình đồng nghiệp nữa, tôi mới nói những lời từ ruột gan mình như thế này, đã có rất nhiều cuộc phỏng vấn nhưng chưa bao giờ tôi trải lòng như lúc này, bởi bài báo đó đã xúc phạm đến những người tôi yêu thương, vì họ mà tôi còn tồn tại, và thay họ có mặt trên cõi đời này.

Tôi xin đề nghị các đồng nghiệp của tôi: Không nên để mẹ tôi nói về Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ, bởi vì không thể có người phụ nữ nào đủ cao thượng lại có thể ca ngợi tình yêu của người chồng cũ với một người phụ nữ khác. Nếu các bạn viết thì đó là một sai lầm nghiêm trọng, là sự xúc phạm không chỉ với những người đã nằm xuống dưới 3 tấc đất mà còn xúc phạm đến những người vẫn đang sống, vẫn hít thở thứ không khí trong lành cùng với các bạn.

Bố má tôi là những nghệ sĩ mà cuộc đời và sự nghiệp đã được khắc ghi vào sự nghiệp văn học của đất nước, của dân tộc. Để nói về họ cần phải tìm hiểu, suy luận, cân nhắc... cho dù chỉ là qua một bài phỏng vấn.

Người chết không nói được, không thanh minh được, nhưng tôi tin là họ vẫn biết. Tôi luôn cầu mong họ tha thứ cho những việc làm sai lầm của người đang sống.

Nếu tôi có nói gì quá nặng lời thì mong các bạn bỏ quá.

(Theo Đang Yêu)


- Hãy xem Nội quy trước khi viết bài.
- Hãy gọi điện thông báo khi phát hiện diễn đàn có bài viết xấu: 06513 500 858
Tham quan website của thành viên này Tìm tất cả bài viết của thành viên này
Like bài viết Trích dẫn bài này trong bài trả lời
Đăng trả lời 




Người đang duyệt chủ đề này: 2 khách